Dzieje się - Sztuka

Motyw radości w obrazie "Taniec" Henriego Matisse'a

2021-10-18 13:37:22

Jak na obrazie ukazać radość? Ten motyw często podejmował francuski malarz Henri Matisse. Najsłynniejszym przykładem jest „Taniec” namalowany na zlecenie rosyjskiego kolekcjonera Siergieja Szczukina.

Taniec, Henri MatisseHenri Matisse (1869-1954) należy do najważniejszych artystów XX w. Jego nazwisko kojarzone jest z fowizmem - jednym z pierwszych awangardowych kierunków w sztuce. Choć fowizm istniał przez zaledwie dwa lata - od 1905 do 1907 r. - to jego przedstawiciele zdążyli zyskać rozgłos swoimi szokującymi obrazami. Były one utrzymane w jaskrawych barwach (w dodatku niezgodnych z naturą), pozbawione klasycznej perspektywy i bardzo odległe od realizmu. Jeden z krytyków nazwał ich twórców „dzikimi zwierzętami” - po francusku „les fauves” - i nazwa ta na stałe przylgnęła do kierunku. Po 1907 r. każdy z fowistów podążył własną drogą. Matisse w kolejnych latach nadal konsekwentnie skupiał się na eksperymentach z kolorem, jednocześnie upraszczając kompozycje. Kulminacyjnym punktem jego artystycznej ewolucji jest „Taniec”.
 
Obraz powstał w 1910 r. na zlecenie Siergieja Iwanowicza Szczukina (1854-1936) - zamożnego, rosyjskiego przedsiębiorcy, który zakochał się w nowoczesnej sztuce podczas licznych podróży do Paryża. Swoją kolekcją zaczął rozwijać od lat 90. XIX w. Początkowo zbierał dzieła impresjonistów (np. Claude’a Moneta) i postimpresjonistów (m.in. Vincenta van Gogha), z czasem skupiając się na przedstawicielach awangardy, takich jak Pablo Picasso czy właśnie Matisse. Jego odważne wybory kolekcjonerskie wynikały z dewizy, którą ponoć się kierował: „Jeśli po obejrzeniu obrazu czujesz szok – kup go”. Nic dziwnego, że gdy w 1905 r. zobaczył obrazy Matisse’a, to zapragnął włączyć je do swoich zbiorów. Po zamówieniu „Tańca” Szczukin poprosił malarza o wykonanie do pary obrazu zatytułowanego „Muzyka”. Oba ogromne (szerokie na niemal cztery metry) malowidła ozdobiły klatkę schodową moskiewskiej rezydencji kolekcjonera. Podobno zrobiły na nim tak wielkie wrażenie, że na kilka tygodni zamknął się w domu, by oswajać się z nimi w samotności.
 
Temat tańca przewijał się w malarstwie Matisse’a wielokrotnie. Podobną grupę wirujących w kręgu nagich postaci odnajdziemy w centrum starszej o kilka lat „Radości życia” (The Barnes Foundation, Filadelfia). Na obrazie namalowanym dla Szczukina artysta wykorzystał tylko trzy jaskrawe kolory. Również szczegóły rysunku ograniczone są do minimum. Pośród wielu inspiracji, z pewnością ważną rolę odegrała w tym przypadku tak zwana sztuka prymitywna, na którą nie miała wpływu zachodnioeuropejska cywilizacja. Sam motyw tańca również powiązać można z pierwotnymi kulturami, w których pełnił on często rytualną rolę. U Matisse’a czerwone postacie skontrastowane są z płaszczyznami zieleni i niebieskiego w tle, które symbolizują niebo i ziemię. Tancerze wydają się łączyć obie sfery, stając się ich dopełnieniem. Obraz odczytywać można jako wyraz tęsknoty za stanem, gdy człowiek był wciąż częścią natury, za pierwotnym szczęściem, które zatraciliśmy po narodzinach cywilizacji. Podobne refleksje pojawiały się bardzo często w twórczości artystów z przełomu XIX i XX w., którzy byli świadkami coraz szybszych przemian zachodniego świata.
 
Obecne zarówno „Taniec”, jak i „Muzyka” znajdują się w Ermitażu w Sankt Petersburgu - podobnie jak spora część kolekcji Szczukina, która po rewolucji październikowej została znacjonalizowana. Z kolei w Museum of Modern Art w Nowym Jorku oglądać można wstępną wersję „Tańca” namalowaną w 1909 r.
 
Zwiedzajcie z nami muzea i galerie całego świata bez wychodzenia z domu!
Takie możliwości otwiera przed Wami sekcja MUZEA i GALERIE w Bazie Legalnych Źródeł na legalnakultura.pl

ip/materiały Fundacji Legalna Kultura

Zdjęcie główne: Obraz „Taniec” Matisse’a ze zbiorów Ermitażu. Fot. Domena Publiczna

Słowa kluczowe: Henri Matisse, malarstwo, twórczość, analiza, Fundacja Legalna Kultura
Komentarze
Redakcja dlaStudenta.pl nie ponosi odpowiedzialności za wypowiedzi Internautów opublikowane na stronach serwisu oraz zastrzega sobie prawo do redagowania, skracania bądź usuwania komentarzy zawierających treści zabronione przez prawo, uznawane za obraźliwie lub naruszające zasady współżycia społecznego.
Zobacz także
Hilma af Klint
Hilma af Klint - poznajcie szwedzką matkę abstrakcji

To ona jako pierwsza odeszła od malarstwa przedstawiającego.

24-godzinny Zegar Słoneczny
24-godzinny Zegar Słoneczny - rozstrzygnięto konkurs na rzeźbę w Krakowie

Znamy wyniki międzynarodowego konkursu architektonicznego.

Biennale
Startuje 19. Biennale Sztuki Mediów WRO REVERSO Wrocław

Sprawdźcie, co będzie się działo podczas finału Biennale Sztuki Mediów WRO REVERSO.

Polecamy
konteksty 2020
Nadchodzi 10. edycja Międzynarodowego Festiwalu Sztuk Efemerycznych Konteksty

W programie znajdą się performance, działania dokamerowe, wystawy, spotkania i seanse filmów.

muzea online
Wrocławska Noc Muzeów 2020 odbędzie się w trybie wirtualnym Wrocław

Znamy już termin i harmonogram wydarzenia.

Polecamy
Ostatnio dodane
Hilma af Klint
Hilma af Klint - poznajcie szwedzką matkę abstrakcji

To ona jako pierwsza odeszła od malarstwa przedstawiającego.

24-godzinny Zegar Słoneczny
24-godzinny Zegar Słoneczny - rozstrzygnięto konkurs na rzeźbę w Krakowie

Znamy wyniki międzynarodowego konkursu architektonicznego.

Popularne
Kolejne pokazy multimedialnej fontanny już wkrótce
Kolejne pokazy multimedialnej fontanny już wkrótce Wrocław

Dla tych, którzy jeszcze nie widzieli nowej atrakcji miasta, mamy dobrą wiadomość - kolejne pokazy już wkrótce!

Pierwszy pokaz największej fontanny w Polsce
Pierwszy pokaz największej fontanny w Polsce

Nowa fontanna we Wrocławiu to największa i najdroższa tego typu inwestycja w Polsce.

Depeszowcy kontra depesze
Depeszowcy kontra depesze

Tutaj każdy chce mieć swój dekalog. Każdy depesz, względnie depeszowiec wiesza go potem na ścianie, obok mnóstwa tłustych, cudownie odbijających światło, wycałowanych i w