Prawda ma tylko jedną twarz, ale wiele masek...

Maski młodych kobiet, starców, bóstw, mściwych duchów, bogato dekorowane stroje... W Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha można podziwiać wystawę starożytnej sztuki Kraju Wschodzącego Słońca i Kwitnącej Wiśni. Ekspozycję zorganizowano w 80. rocznicę urodzin mistrza teatru nō Sōei Ogury.


Teatr nō wywodzi się z tańców ludowych i sakralnych, pochodzenia rodzimego i kontynentalnego (wpływy chińskie i indyjskie). Wykształcił się około XIII w. (dominował do XVI w., a od XVII w. został przeznaczony wyłącznie dla arystokracji). Jego twórcami byli aktorzy - Kannami i jego syn Zeami. Nad ich działalnością sprawowali patronat shōgunowie Ashikaga Yoshimitsu i Ashikaga Yoshimochi, gdyż teatr ten był wówczas (do XVIII w.) jedną z ulubionych form rozrywki samurajów.

Przedstawienia teatru nō (z chórem i orkiestrą) odbywają się na scenie osłoniętej dachem. Stałym elementem dekoracyjnym jest rysunek sosny na ścianie w głębi sceny. Spektakl składa się z kilku sztuk dramatycznych, których treść jest zaczerpnięta z literatury dworskiej i legend (np. opowieści o bogach, demonach, wojownikach). Typ przedstawianej postaci określają bogato zdobione, kolorowe kostiumy oraz peruki. Tradycyjna forma teatru nō zachowała się do czasów obecnych.

 Na wystawie można podziwiać ponad sto masek, z których każda przedstawia inny grymas twarzy. Smutek, złość, gniew, radość, zazdrość - wszystkie stany emocjonalne człowieka. Artysta tworząc maskę w cyprysowym drewnie, wyraża wiek i charakter odgrywanej postaci.

Niezwykle ważnym elementem teatru nō jest strój. Starannie wyszyte sploty tkackie przedstawiają kwiaty, ptaki, wachlarze czy figury geometryczne. Zaskakujące są połączenia barw. Kolor różowy połączony jest z żółtym, zielonym, pomarańczowym...

Wystawa pogłębiła moją wiedzę na temat starożytnej sztuki japońskiej, tym samym zachęciła mnie do poznawania kultur Dalekiego Wschodu. Maski zobaczyć będzie mozna do 31 sierpnia w Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha. Polecam.

Katarzyna Saja
(katarzyna.saja@dlastudenta.pl)
fot.www.manggha.krakow.pl